حمد الله مستوفي قزويني
120
تاريخ گزيده
كارها را بنگريد . از سفلگان و ناكسان حاجت مخواهيد . پاى باندازهء گليم [ فرا - كشيد ] [ 1 ] . پيوستگى با خداوندان خواسته كنيد . كار نيك بدست خود كنيد . حاجت از مهتران خواهيد . در شورستان تخم مكاريد . با ناكس رنج مبريد . بر خواستهء اين جهان كبر منمائيد . از مردم رنج برداريد . دوستى و دشمنى از بهر خدا كنيد . بخواستهء مردم رغبت مكنيد . بندگان را بيهوده مزنيد . بوقت فراخى سپاسدارى كنيد . بوقت نيكى صبورى كنيد . سخن نيك از همه كس بشنويد . سخن باندازهء خود گوئيد . پيش پادشاه سخن بمراد او گوئيد . بگاه دولت مردم را يارى كنيد تا بروز نكبت وفا بينيد . هر چه به زبان گوئيد ، در دل همان داريد . حال خود بدوست و دشمن منمائيد . دوستان را از عيبشان آگاه كنيد . براهى كه نرفته باشيد ، مرويد و بر هيچكس لعنت مكنيد . جنگ با كسان خود مكنيد . با هيچكس سخن تلخ مگوئيد . خسيس طبع و دون همت مباشيد . غريبان را خوار مداريد . از پادشاه بر حذر باشيد . اگر پادشاه ضعيف باشد او را خوار مداريد . كار آرميده مجنبانيد . راز پادشاه آشكارا مكنيد . فرزندان را نام نيكو نهيد . بمرگ دشمن خرم مباشيد . بر گذشته تيمار مخوريد . ازين جهان بهرهء خود برداريد . تن درستى بهترين نعمتها دانيد . خويشتن را بجوانى نيك نام كنيد . بهر جا و بهر حال نيكى كنيد . چهار چيز هميشه نگاه داريد : دير خفتن و زود خاستن و كم گفتن و كم خوردن . كم رنجى در تنهائيست . بىنوائى در كدخدائيست . [ نوشروان را نقش مهر خاتم اين بود : لا يكون العمران حيث يجور السلطان ] [ 2 ] كسرى هرمزد ابن انوشيروان بن قباد بن فيروز بن يزدگرد بن بهرام بن يزدگرد بن شاپور بن شاپور بن اورمزد بن نرسى بن بهرام بن بهرام بن بهرام بن اورمزد بن شاپور بن اردشير بن ساسان . بعد از پدر پادشاه شد . ظالم و ستمكاره بود . اركان دولت كسروى بيشتر را ببهانهاى ناواجب بر انداخت : بعضى را بكشت و بعضى را بمصادرات عنيف پايمال كرد . زمينها
--> [ 1 ] - ب ، ف : دراز كنيد [ 2 ] - ق ، ندارد